Phụ kiện thời trang

Lịch Sử Ngành Chế Tác Đồng Hồ Thụy Sỹ: Khởi Đầu Của Những Huyền Thoại

Ngành chế tác đồng hồ Thụy Sỹ đã ra đời thế nào và bằng cách nào đồng hồ Thụy Sỹ đạt được vị trí hàng đầu trên thế giới.Cùng Tạp Chí Thời Gian tìm hiểu

Những hình ảnh sau giống như một bộ phim hồi tưởng nhưng nó cho thấy sự khai sinh của một trong những ngành công nghiệp lớn và có ảnh hưởng nhất thế giới. “Ngân lên trong không gian là tiếng cọt kẹt của một cánh cửa nhà kho lâu năm, một nông dân nuôi bò sữa ở làng Le Brassus vội vã đóng cánh cửa kho lại. Hướng mắt nhìn về đỉnh núi xa, dù lúc này mới là tháng 10 nhưng không khí đã trở nên khá lạnh. Các đám mây màu xám phủ lấy đỉnh Jura, báo hiệu một mùa đông tuyết sớm.” Vượt qua các con dốc trên núi, người nông dân vội vã đưa đàn gia súc về chuồng để bắt đầu công việc thứ hai của mình. Công việc sẽ đưa anh tới danh vọng.

“Lê bước trở về nhà kho khi đã cuối ngày, người nông dân hướng mắt về nơi ánh lửa màu vàng đang bập bùng bên trong căn nhà gỗ. Ở đó có các dụng cụ chế tác cơ khí đang sẵn sàng cùng anh trải qua một mùa đông làm việc cần cù và nhưng có thể giúp anh kiếm sống. Chắc chắn, ngày mai thôi, khi những bông tuyết, anh sẽ lại ngồi trên chiếc ghế bành yêu thích để làm công việc của một thợ chế tác đồng hồ.” Những hình ảnh này có chút khó tin. Nhưng vào khoảng giữa thế kỷ 18, đây là cách duy nhất để có thể tồn tại. Địa hình của khu vực dù lý tưởng cho việc sử dụng làm bãi chăn thả nhưng khi mùa đông đến, thời tiết trở nên khắc nghiệt. Hai công việc có thể giúp người ta kiếm sống và tồn tại qua mùa đông ở Vallée de Joux này chỉ có rèn và mộc. Tuy nhiên, năm 1750, một vụ cháy rừng lớn làm cạn kiệt nguồn gỗ địa phương. Một số hộ phải chuyển sang sản xuất các chi tiết đồng hồ cho các nhà sản xuất ở Geneva gần đó. Và như vậy ngành công nghiệp đồng hồ dần được hình thành ở Vallée de Joux.

Ở một nơi khác – Geneva, ngành công nghiệp đồng hồ ở Geneva được hình thành nhờ vào một chế độ “thiết quân luật”. Năm 1541, nhà thần học John Calvin đã biến Geneva thành “căn cứ của mình” và cấm các nhà chế tác trang sức địa phương làm ra những món đồ xa hoa và lộng lẫy. Nghề chế tác đồng hồ tự nhiên trở thành một lựa chọn thay thế. Tới cuối thế kỷ 16, đồng hồ Geneva nổi tiếng khắp châu Âu bởi chất lượng tuyệt hảo. Những người thợ chế tác đồng hồ đã cùng nhau lập hiệp hội của riêng mình: Watchmaker’s Guild of Geneva. Đây cũng là hiệp hội chế tác đồng hồ đầu tiên trên thế giới.

Trong phần lớn thế kỷ 16 và 17, Pháp là quốc gia dẫn đầu thế giới về ngành chế tác đồng hồ. Nhưng tới năm 1685, thời thế đã thay đổi. Vua Louis XIV đã quyết định cho bãi bỏ sắc chỉ Edict of Nantes do vua Henry IV ban bố. Kết quả của việc này là đã có hơn 400.000 người Pháp theo đức tin Kháng Cách bị trục xuất khỏi Pháp. Trong số này có không ít người là thợ chế tác đồng hồ lành nghề. Những nghệ nhân tác đồng hồ và đồng hồ để bàn lành nghề này sau khi rời Pháp đã chuyển tới sống ở Thuỵ Sỹ. Những người thợ Thuỵ Sỹ tất nhiên đã nhận được những ích lợi không nhỏ từ việc này. “Từ năm 1740 tới đầu năm 1800,” Michel Golay, giám đốc điều hành bảo tàng Audemars Piguet Museum ở Le Brassus giải thích, “các thợ chế tác đồng hồ ở Joux mùa xuân sẽ đi bộ tới Geneva để bán các cỗ máy mà họ làm trong suốt mùa đông cho các cabinottier và établisseurs – những người sẽ hoàn thiện các cỗ máy và đặt chúng vào trong vỏ đồng hồ để tạo ra những mẫu đồng hồ hoàn thiện.” “Nhưng rất nhanh,” Michel Golay tiếp lời “những người nông dân nhận ra rằng họ sẽ có thể kiếm được nhiều tiền hơn nếu họ đặt tên của mình lên trên mặt số. Rất nhiều người và gia đình đã bắt đầu ngừng làm nông và quay sang làm đồng hồ. Các gia đình trong thung lũng cùng nhau hợp tác, chất lượng thủ công tăng và tất nhiên uy tín của những nhà chế tác đồng hồ cũng tăng.”

Blancpain là một trong các thương hiệu có gốc gác tại đây. Lucien Trueb – tác giả của cuốn The World of Watches – cũng chứng thực trong cuốn sách của mình: “Mặc dù không có căn cứ nào chứng thực cho việc Geneva trở thành cái nôi của ngành công nghiệp sản xuất đồng hồ của Thuỵ Sỹ nhưng nó đã thành công tới mức khu vực này đã outsource (thuê ngoài) các vùng lân cận sản xuất và lắp đặt các cỗ máy đồng hồ. Bằng cách này, Geneva đã giúp tạo dựng ngành công nghiệp đồng hồ cho vùng Vallée de Joux và vùng Savoy của Pháp. Và hiển nhiên, cùng với thời gian, những người làm thuê, bán dạo trước đây trở thành những đối thủ nặng ký.”

Chính sự cởi mở và tinh thần hợp tác trong lao động của người Thuỵ Sỹ đã giúp cho chất lượng sản phẩm có thể quản lý và giá thành hạ. Trong khi đó, người Pháp vẫn sản xuất theo lối cũ, bảo thủ và trung thành với việc tự sản xuất tất cả mọi thứ. Duy chỉ có một người đàn ông Pháp, người được xem là cha đẻ cho đồng hồ hiện đại, Abraham-Louis Breguet đã có ý nghĩ sử dụng phương pháp của người Thuỵ Sỹ để sản xuất đồng hồ. Và nếu ông không làm vậy, tin rằng chúng ta sẽ không có những cải tiến như tourbillon hoặc minute repeater. Vallée de Joux đã trở thành trung tâm sản xuất những cơ chế phức tạp của đồng hồ. Và tới nay, điều này vẫn đúng là như vậy.

Cùng với Audermars và Jaeger-LeCoultre ở gần bờ hồ Lac Joux, Breguet và Blancpain hiện đã có đại bản doanh trong thung lũng. Ông Golay cũng cho biết cả “Vacheron Constantin và Patek Philippe đều có các cơ sở kỹ thuật tại đây – tất nhiên là để tận dụng nguồn nhân công lành nghề của địa phương.” Nếu đi về phía Đông – Bắc, vượt qua Vallorbe, bạn sẽ tới “trái tim” của ngành công nghiệp sản xuất đồng hồ của Thuỵ Sỹ. Còn được biết tới với cái tên Thung lũng Đồng hồ.

Khu vực dưới chân núi Neuchâtel là hai thị trấn Le Chaux-de-Fonds và Le Locle. Ở đây ngành sản xuất đồng hồ cao cấp đã được công nghiệp hoá nhờ các nỗ lực ban đầu của Daniel JeanRichard – một nhà tiên phong với tư tưởng cấp tiến của Jura. “Khu vực này đã phát triển bùng nổ vào năm 1705 khi nghề chế tác đồng hồ được giới thiệu với vùng bởi Jacob và Issac Brandt,” Trueb chia sẻ. “Hai người đã học nghề của JeanRichard ở vùng La Sagne gần đó.” Thành phố đã phát triển nhanh khi những người Pháp di cư tới đây để tìm việc. Bên cạnh đó, luật lệ hà khắc của Hiệp hội Watchmaker’s Guild of Geneva buộc những doanh nghiệp mới phải thành lập công ty của họ tại đây.

Tới cuối thế kỷ 18, dân số của cộng đồng La Chaux-deFonds đã đạt con số 3.000. Nếu như trận cháy rừng đã giúp Vallée de Joux biến từ một vùng đất quanh năm chỉ làm nông nghiệp thành một khu vực chuyên sản xuất đồng hồ thì trận cháy ở La Chauxde-Fonds lại giúp biến nơi này thành một khu vực thực sự đông đúc dân cư. Sau đám cháy tàn phá toàn bộ cộng đồng, những toà nhà bằng gỗ được thay thế bằng những căn nhà bằng đá chắc chắn, những con đường được quy hoạch và phát triển khoa học hơn. Trueb viết: “Sự phát triển của ngành công nghiệp đồng hồ đã giúp dẫn tới việc các trung tâm thiết bị không ngừng mọc lên. Tới năm 1900, dân số ở đây đã đạt mức 37.000” Và như vậy, trên bản đồ thế giới đã xác lập một Thuỵ Sỹ – một vương quốc của những chiếc đồng hồ.

Back to top button