Phụ kiện thời trang

Đồng hồ lịch ngày: Chuyện cổ tích của những cỗ máy

Liệu chúng ta có cần một chiếc đồng hồ cơ khí chỉ cần chỉnh lịch ngày/tháng 03 lần trong suốt 400 năm? Tôi tin là không bởi chẳng ai có thể sống đủ lâu để quan tâm tới việc đó. Tuy nhiên, thế giới đồng hồ là vậy, đỏng đảnh và sáng tạo; cầu kỳ và phù phiếm với các cơ chế và tính năng chẳng giống ai. Tác giả của các cơ chế đó – các nghệ nhân chế tác đồng hồ – dường như sống ở một thế giới khác, đơn giản nhưng không kém phần phức tạp, thuần khiết nhưng cũng rất xa xỉ!

Đồng hồ lịch ngày: Thuở sơ khai
Cách đây dễ có đến vài trăm năm, khi đó, các nghệ nhân đồng hồ vẫn còn giống như các bậc thày sáng chế khoa kỹ trong các câu chuyện cổ tích. Họ nỗ lực tạo ra những cỗ máy để “nắm bắt” thời gian – thứ  tài nguyên đắt đỏ nhất của nhân loại. Cảm thấy không hài lòng với những chiếc đồng hồ chỉ có thể đo đếm thời gian theo đơn vị giờ và phút, các nghệ nhân chế tác đồng hồ đã tìm cách đưa thêm cơ chế đếm ngày vào những chiếc đồng hồ.

Mặc dù vẫn phải nói, tại thời điểm này, một chiếc đồng hồ có thể đếm giờ chính xác mỗi ngày đã là điều vô cùng phù phiếm. Tuy nhiên, sau nhiều nỗ lực, chiếc đồng hồ có khả năng thông báo ngày, tháng đã ra đời. Tuy nhiên, ban đầu chúng rất đơn giản, chỉ hoạt động theo cách một năm 12 tháng, 1 tháng 31 ngày. Để đồng hồ thông báo chính xác ngày tháng, người đeo sẽ tự phải điều chỉnh do cơ chế đơn giản của đồng hồ ban đầu không có cơ chế tự xác định tháng nào 30 hay 28, 29 ngày hoặc 31 ngày. Hiểu đơn giản, nếu quên chỉnh ngày, bạn sẽ có 12 tháng 31 ngày.

Công đầu của Abraham-Louis Breguet
Để giải quyết việc này, một người mỗi năm sẽ phải chỉnh lại 5 ngày đầu tiên của tháng. Ngày đầu tiên phải chỉnh lại trong năm là ngày 01 tháng 03. Do nếu không chỉnh, lịch đồng hồ sẽ đếm đủ 31 ngày của tháng 02 thay vì 28 ngày với các năm không nhuận và 29 ngày với các năm nhuận. Tiếp tục sau đó là những ngày đầu tiên của các tháng 05, 07, 10 và 12 bởi các tháng 04, 06, 09, và 11 chỉ có 30 ngày. Mọi thứ chỉ thay đổi sau khi Abraham-Louis Breguet, người đã có công rất lớn trong ngành công nghiệp đồng hồ như sáng chế tourbillon, đóng góp vào cơ chế minute repeater, tìm ra cách để cơ chế này có thể tự hiệu chỉnh những hạn chế trong cách tính ngày tháng. Sáng chế của Abraham-Louis Breguet quan trọng tới và phức tạp tới mức có thể nói nó chính là tiền đề, nền móng cho những chiếc đồng hồ lịch vạn niên sau này. Sáng chế này đã thực sự là một bước đột phá vào thời điểm đó khi nó phải hoạt động như một bộ nhớ cơ học chuyển động trong 1461 ngày (4 năm). Bạn sẽ thấy được sự phức tạp hơn nữa khi biết rằng cơ chế này cần phải có kích thước nhỏ gọn, đặt vừa gọn một cái vỏ case của một chiếc đồng hồ.

Sự phát triển của công nghệ và các chất liệu cho phép thực hiện những chiếc đồng hồ hiển thị ngày nói chung, đồng hồ lịch vạn niên (hay perpetual calendar) nói riêng trở nên dễ dàng hơn. Đồng hồ lịch vạn niên hoặc đồng hồ lịch năm (annual calendar, mỗi năm chỉ phải chỉnh lại ngày một lần duy nhất) cũng ngày càng mỏng hơn. Thiết kế cũng ngày một sáng tạo hơn với những cách thức đa dạng trong cách thể hiện ác chức năng như ngày trong tháng, thứ trong tuần, lịch tháng, tuần trăng, năm nhuận. Các chế độ và kiểu hiển thị cũng phong phú hơn rất nhiều, từ kiểu mặt số phụ với kim, ô cửa sổ hiện số, kim hồi ngược retrograde. Độ phức tạp tăng lên rất nhiều, cá biệt có những chiếc của Patek Philippe có tuần trăng với độ chính xác lên tới 1000 năm. Hay thậm chí, nhà chế tác đồng hồ người Hà Lan Christian Van Der Klaauw đã thiết kế một cơ chế hiển thị tuần trăng với độ chính xác lên tới 11.000 năm.

Giới hạn sai số 0,0078 ngày/năm
Trở lại với những chiếc đồng hồ lịch ngày vạn niên do Abraham-Louis Breguet phát minh. Cơ chế này khi đó chưa thực sự hoàn thiện bởi nó dựa trên cách tính lịch Julius chứ không phải lịch Gregorius. Do vậy, những chiếc đồng hồ này sẽ vẫn cần phải chỉnh lại lịch ngày 03 lần trong 400 năm. Lịch Gregorius quy định trong thời hạn 400 năm sẽ có 03 tháng 02 của 03 năm nhuận chỉ có 28 ngày. Những người khắt khe có thể đưa ra những nhận định cay nghiệt về cơ chế này nhưng cần hiểu đây đã là một bước tiến dài trong việc sử dụng chuyển động của các bánh răng để đo đếm một đại lượng bất định như thời gian. Một năm của chúng ta hiện nay là 365,2422 ngày. Đồng hồ lịch vạn niên tính một năm là 365,25 ngày, chỉ sai số 0,0078 ngày.

Đồng hồ lịch ngày đơn giản
Một chiếc đồng hồ lịch ngày đơn giản hay cơ bản (simple) sẽ có thiết kế 03 kim một lịch ngày. Mặc dù nói là đơn giản nhưng cũng có khá nhiều điều thú vị với những chiếc đồng hồ lịch ngày đơn giản này. Chẳng hạn, những chiếc đồng hồ lịch ngày đơn giản thường chỉ cho phép chỉnh xuôi ngày, nghĩa là nếu bạn chỉnh ngày quá tay, vậy phải chấp nhận cho chiếc đồng hồ đó được “nghỉ phép” một ngày và đeo lại vào hôm sau. Tuy nhiên, cũng có những hãng thiết kế và thực hiện để việc chỉnh sửa lịch có thể diễn ra tùy ý theo cách chỉnh xuôi hay ngược đều đượ

Ở những chiếc đồng hồ hiển thị ngày đơn giản, các thợ chế tác cũng mang tới cho những tín đồ của cỗ máy đếm giờ những chiếc đồng hồ đếm ngày Big Date. Với những chiếc đồng hồ hiển thị ngày Big Date, ngày sẽ được hiển thị bằng hai đĩa thay vì một đĩa nên sẽ có số nhảy theo cách từng số một, mang lại cho người đeo có cảm giác đồng hồ cần nhiều chuyển động hơn. Trong hai đĩa này, một đĩa sẽ có các số từ 0 tới 3, một đĩa có số từ 0 tới 9. Như vậy khi ngày chuyển từ mùng 09 sang mùng 10, số 9 sẽ chuyển thành số 0, số 0 bên trái chuyển thành số 1 thay vì chuyển trực tiếp từ 09 sang 10 như những chiếc đồng hồ lịch ngày đơn giản.

Đến với SIHH 2019, Piaget cũng giới thiệu mẫu đồng hồ Piaget Polo bản 2019. Đây là mẫu đồng hồ kỷ niệm 40 năm ra đời của chiếc Piaget Polo năm 1979. Đồng hồ có vỏ bằng thép chống gỉ, đường kính 42mm với mặt số màu xanh lá cây thay đổi về tông màu và sắc độ tùy thuộc vào góc ánh sáng chiếu vào bề mặt guilloche, dây đeo bằng da cá sấu màu xanh đậm. Giữa thế giới của những chiếc đồng hồ đơn sắc, chiếc Piaget Polo được sản xuất giới hạn chỉ 500 chiếc này quả thực giống như một ốc đảo yên bình cho đôi mắt nghỉ ngơi. Một lựa chọn khác là bản vàng hồng 18k với hai phiên bản kim cương. Phiên bản đầu tiên với những vầng hào quang tinh tế phát ra từ những viên kim cương brilliant-cut trên vòng đệm biểu tượng của hãng, trong khi mẫu thứ hai mặt số được dát hoàn toàn bằng kim cương. Hai phiên bản này đi kèm với hai dây da cá sấu cho tính linh hoạt tối đa. Dây đeo màu xanh sober nổi bật sự lấp lánh của những viên kim cương trong khi dây đeo màu garnet đậm làm nổi bật sự ấm áp của vỏ đồng hồ vàng hồng. Các mẫu Piaget Polo mới 2019 được thiết kế với bộ chuyển động tự lên cót calibre 1110P của Manufacture Piaget đảm bảo hiệu suất cao và hiện đại.

Đồng hồ lịch tuần
Khi nói tới những chiếc đồng hồ lịch tuần (weekly calendar) không thể không để cập tới chiếc Ref. 5212A-001 Calatrava Weekly Calendar của Patek Philippe. Chiếc đồng hồ này sẽ không chỉ hiển thị ngày trong tháng mà còn hiển thị ngày trong tháng, ngày trong tuần (các thứ), và số tuần.

Để hiển thị ngày trong tuần và số tuần trong năm ở chiếc đồng hồ này, Patek Philippe đã phát triển một cơ chế bán tích hợp hoàn toàn mới với chiều cao 1,52 mm chứa thêm 92 bộ phận. Nhờ bộ phận đặc biệt được phát triển và sản xuất riêng giúp bộ chuyển động vẫn thanh mảnh. Ngôi sao 7 cánh trên bánh xe ở trung tâm chuyển động điều khiển hiển thị tuần. Thông qua đòn bẩy, ngôi sao 7 cánh thứ hai với đầu ngày Chủ Nhật mở rộng điều khiển 53 bánh răng tuần răng. Lịch bán hiển thị dùng để tránh tiêu thụ nhiều năng lượng. Việc hiệu chỉnh hiển thị ngày trong tuần và số tuần được điều chỉnh thông qua hai nút ấn chìm ở vị trí 8 và 10 giờ cạnh vỏ, ngày và giờ được điều chỉnh bởi núm vặn. Người dùng có thể điều chỉnh bất cứ khoảng thời gian nào trong ngày mà không có nguy cơ làm hỏng bộ máy chuyển động. Nhà sản xuất cũng rất chú trọng vào sự tiện lợi và thân thiện với người dùng. Theo tiêu chuẩn ISO 8601 quốc tế, Patek Philippe đã chọn Thứ Hai là ngày đầu tiên trong tuần thay vì Chủ nhật. tuần đầy đủ đầu tiên của năm là ngày 4 tháng 1 tiêu chuẩn và cứ 5 hoặc 6 năm, thời gian của năm sẽ là 53 chứ không phải 52 tuần. Năm có 53 tuần tiếp theo sẽ là năm 2020.

Đồng hồ Complete Calendar
Traditionnelle tourbillon, vàng hồng – Caliber 2160
Đồng hồ Traditionelle tourbillon là một cột mốc đáng ghi nhớ trong lịch sử của Maison, bởi nó mang trong mình bộ chuyển động tự lên cót đầu tiên được phát triển bởi Vacheron Constantin trong lớp vỏ vàng hồng 18K 5N có đường kính 41mm. Không cần kể đến nét thanh lịch của lồng tourbillon mang con dấu Maltese, mật danh của thương hiệu, Caliber 2160 được đặc trưng bởi nét thanh mảnh phi thường của nó: bộ chuyển động siêu mỏng được hợp thành bởi 188 bộ phận, có mức dự trữ năng lượng 80 giờ, chỉ mỏng 5.65mm. Tần số dao động điềm đạm ở mức 2.5Hz, cùng với con lắc dao động ngoại biên bằng vàng 22K, mang đến cơ hội để chiêm ngưỡng nhịp đập đều đặn của cơ chế hoạt động và mức độ hoàn thiện đáng phi thường của cỗ máy. Cầu tourbillon được mài vát hoàn toàn bằng tay trong 12 giờ đồng hồ. Cỗ máy thời gian Traditionelle tourbillon hiển thị chức năng chỉ giờ, phút bằng kim giữa, kim giây nhỏ được đặt trên lồng tourbillon ở vị trí 6 giờ, đóng khung trên mặt số màu bạc đục opaline thanh tú với mốc chỉ giờ bằng vàng và kim Dauphine vát hai mặt.

Traditionnelle complete calendar, Calibre 2460 QCL
Cỗ máy thời gian thanh lịch kinh điển Tradtionelle được trang bị một chức năng đồng hồ tinh xảo và hữu dụng được vận hành bởi bộ chuyển động cơ khí tự lên cót: Calibre 2460 QCL, hoàn toàn được phát triển và sản xuất bởi Vacheron Constantin. Được cấu thành từ 308 bộ phận, bao gồm một con lắc dao động bằng vàng 22K có thể chiêm ngưỡng qua nắp lưng sapphire tích hợp với vỏ ngoài bằng vàng hồng 18K 5N đường kính 41mm. Gõ nhịp ở tần số dao động 4Hz, tiếp năng lượng bởi cơ chế dự trữ năng lượng 40 giờ, chiếc đồng hồ này có chức năng chỉ giờ, phút và giây bằng kim đặt ở trung tâm, chức năng complete calendar cho phép hiển thị bộ lịch hoàn chỉnh gồm thứ, ngày và tháng, cũng như tuổi trăng và chu kỳ mặt trăng chính xác. Chức năng hiển thị chu kỳ mặt trăng tương đối chính xách cho phép điểu chỉnh duy nhất một lần cứ 122 năm (so với 3 năm của chức năng chu kỳ mặt trăng thông thường). Sự hài hòa về thẩm mỹ, sự rõ ràng trền măt số màu bạc đục opaline – mang mốc chỉ giờ bằng vàng và kim Dauphine vát hai mặt – làm nổi bật bố cục khác thường của chức ô hiển thị thứ trong tuần và tháng, được đặt ở hai bên vành mặt số. Ngày được hiển thị bằng một kim màu đen mảnh ở trung tâm.

 

Back to top button